تاریخچه تأسیس و سیر مبارزاتی سازمان مجاهدین خلق ایران از ۱۳۴۴ تا انقلاب ۱۳۵۷
سازمان مجاهدین خلق ایران یکی از جریانهای تأثیرگذار و ماندگار در تاریخ معاصر کشور است که در میانه دهه ۱۳۴۰ توسط محمد حنیفنژاد پایهگذاری شد. حنیفنژاد با شجاعت، اندیشهای نو و اسلام انقلابی را جایگزین تفکر ارتجاعی حاکم کرد و مسیر مبارزه اصولی علیه دیکتاتوری شاه را گشود. پس از او، مسعود رجوی با ایستادگی مثالزدنی در برابر ساواک و نقش تعیینکنندهاش در احیای سازمان مجاهدین، این مسیر را تا اوج پیش برد و سازمان را وارد فاز سیاسی مبارزه با استبداد مذهبی خمینی کرد. در این نوشتار، سیر تاریخی سازمان مجاهدین از تأسیس تا ورود به فاز سیاسی پس از انقلاب ۱۳۵۷ را مرور میکنیم.
تحکیم دیکتاتوری شاه و تولد سازمان مجاهدین در سال ۱۳۴۴
در شرایطی که شاه با تکیه بر ساواک هر صدای مخالفی را سرکوب میکرد، محمد حنیفنژاد با سالها تجربه مبارزاتی و مطالعات عمیق در زندان، به دنبال پاسخ به پرسش بنیادین جامعه بود: «چه باید کرد؟». او با الهام از قانونمندی تکامل و راه و روش امام حسین، باور داشت که میتوان بنبست مبارزه با شاه را شکست.
بنیان فکری سازمان مجاهدین و مقابله با اسلام ارتجاعی
محمد حنیفنژاد با شهامت، اسلام ارتجاعی و فرهنگ عقبمانده حاکم را به چالش کشید و اعلام کرد که معیار حق و باطل نه ایمان و بیایمانی، بلکه استثمارگر و استثمارشونده بودن است. او با ایمان عمیق به آرمان رهاییبخش اسلام، راه را برای مبارزهای اصولی علیه دیکتاتوری شاه گشود.
پایهگذاری سازمان مجاهدین بر مبنای فدا و صداقت
حنیفنژاد با تأکید بر مبارزه انقلابی مسلحانه و رد هرگونه سازشکاری، سازمان مجاهدین را بنیان گذاشت. او شعار «فدا و صداقت» را بر سردر سازمان نشاند و با تربیت کادرهای شایسته، موتور محرکهای برای شصت سال مبارزه انقلابی ساخت.
احیای سازمان مجاهدین پس از ضربه اپورتونیستی
در پاییز ۱۳۵۵ مسعود رجوی پس از یک سال بررسی، مواضع سازمان در برابر جریان اپورتونیستی را در ۱۲ ماده تنظیم کرد. این نبرد ایدئولوژیک–سیاسی چنان متقن بود که اپورتونیستها ناچار شدند از نام سازمان مجاهدین دست بردارند و گروه جداگانهای تشکیل دهند.
تفاوت ضربه نظامی سال ۵۰ با ضربه اپورتونیستی سال ۵۴
ضربه سال ۵۰ از بیرون و توسط شاه و ساواک بود و موجب محبوبیت بیشتر سازمان مجاهدین شد، درحالیکه ضربه اپورتونیستی سال ۵۴ از درون بود و به اعتماد مردم لطمه زد.
خدشه به اعتماد مردم پس از ضربه اپورتونیستی
ضربه اپورتونیستها در سال ۵۴ به نفع دیکتاتوری شاه تمام شد و ساواک از آن استقبال کرد، چون ضربهای بود که خود ساواک حتی با زندان و شکنجه نتوانسته بود بر سازمان مجاهدین وارد کند.
مقاومت مسعود رجوی زیر فشار شکنجههای ساواک
در زمستان ۵۴ مسعود رجوی در شرایط بسیار سخت تحت شکنجه قرار گرفت اما با روحیه مقاوم خود به نماد ایستادگی سازمان مجاهدین تبدیل شد و دفاعیات او از رادیو بهعنوان صدای قهرمانانه پخش میشد.
تلاش ساواک برای بهرهبرداری از ضربه ۵۴
ساواک با انتقال اجباری مسعود رجوی به بند مارکسیستها سعی داشت او را از باورهایش جدا کند، اما این اقدام نتیجه معکوس داد و بر استقامت او افزود.
ارتباط مخفیانه مجاهدین با مسعود رجوی در زندان
در این دوران، تنها راه ارتباط مجاهدین با مسعود از پشت پنجره اتاقها در هنگام هواخوری بود. او با همین ارتباط محدود، رهنمودهایی برای عبور از بحران به اعضا میداد تا سرانجام در ماه رمضان به بند مجاهدین بازگردانده شد.
تدوین ۱۲ ماده و عقبنشینی اپورتونیستها
بازگشت مسعود به بند مجاهدین نقطه عطفی بود. او با تحلیل دقیق اوضاع، مواضع سازمان را در ۱۲ ماده تدوین کرد و اپورتونیستها را وادار نمود از نام سازمان مجاهدین دست بردارند.
واکسینه شدن سازمان مجاهدین در برابر تهدیدات ارتجاعی
مسعود رجوی با وجود بیماری ناشی از شکنجه، تهدید اصلی یعنی ارتجاع آخوندی را شناسایی کرد و سازمان مجاهدین را از تأثیر این جریان مصون ساخت؛ تا جایی که خمینی بعدها هیچ نفوذی بر این سازمان پیدا نکرد.
پیروزی تاریخی و آزادی رهبران سازمان مجاهدین
در ۳۰ دی ۱۳۵۷ با فشار مردم و شعار «زندانی سیاسی آزاد باید گردد»، مسعود رجوی و موسی خیابانی از زندان آزاد شدند. رجوی آزادی خود را مدیون مردم دانست و نگذاشت این پیروزی به نفع شاه یا شیخ مصادره شود.
اعلام آغاز انقلاب دموکراتیک از سوی مجاهدین
چهار روز پس از آزادی، مسعود رجوی در دانشگاه تهران بر «انقلاب دموکراتیک ایران» تأکید کرد و انقلاب اسلامی خمینی را به چالش کشید.
شروع فاز سیاسی مبارزه سازمان مجاهدین با خمینی
با آزادی رهبران سازمان، مرحله جدیدی از مبارزه با استبداد دینی خمینی آغاز شد. سازمان مجاهدین با تعیین «آزادی» بهعنوان شعار استراتژیک و ایجاد «جنبش ملی مجاهدین» برای سازماندهی هواداران، وارد مبارزهای پیچیده و سرنوشتساز شد.
مواضع تاریخی سازمان مجاهدین در فاز سیاسی
سازمان مجاهدین خلق ایران در پیچیدهترین شرایط سیاسی با دفاع از حقوق مردم و مرزبندی روشن با نیروهای ارتجاعی، نقش بیبدیلی در تاریخ معاصر ایران ایفا کرد.
دیدار تاریخی مسعود رجوی با خمینی و پاسخ قاطع
در ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ خمینی از مسعود خواست اعلام کند جریانهای غیرمذهبی نباید فعالیت کنند، اما رجوی با شجاعت پاسخ داد که این خلاف وعده آزادی در پاریس است. خمینی خشمگین جلسه را ترک کرد.
دفاع سازمان مجاهدین از حق پوشش آزاد زنان
در برابر شعار ارتجاعی «یا روسری یا توسری»، سازمان مجاهدین خلق ایران از حق آزادی پوشش زنان دفاع کرد و مرزبندی روشنی میان آزادی و استبداد ترسیم نمود.
در همین رابطه بیشتر بخوانید:
طنین ناگفتههای تاریخ ایران – قسمت بیستم
طنین ناگفتههای تاریخ ایران – قسمت شانزدهم
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید
