مقدمه
حکم اعدام زهرا شهباز طبری، مهندس برق ۶۷ ساله و زندانی سیاسی محبوس در زندان لاکان رشت، به یکی از برجستهترین نمادهای نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. این پرونده نهتنها نمونهای آشکار از بیعدالتی قضایی و سرکوب زنان است، بلکه اکنون به مسئلهای بینالمللی بدل شده که واکنش گسترده نهادهای حقوق بشری، کارشناسان سازمان ملل و صدها شخصیت برجسته جهانی را برانگیخته است. آنچه امروز در مورد زهرا شهباز طبری جریان دارد، تصویری عریان از عملکرد دستگاه قضایی در حکومت فاشیسم مذهبی ایران است.
حکم اعدام زهرا شهباز طبری و هشدار رسمی سازمان ملل؛ نقض فاحش دادرسی عادلانه
روز سهشنبه دوم دیماه ۱۴۰۴، کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد با صدور بیانیهای مشترک، از مقامات جمهوری اسلامی خواستند اجرای حکم اعدام زهرا شهباز طبری فوراً و بدون تأخیر متوقف شود.
در این بیانیه تأکید شده است که پرونده این زندانی سیاسی «نمونهای آشکار از نقض فاحش اصول دادرسی عادلانه» است.
بر اساس گزارش این کارشناسان:
- بازداشت او بدون ارائه حکم قضایی قانونی انجام شده است؛
- برای مدتی در سلول انفرادی نگهداری شده؛
- تحت فشار شدید روحی و روانی برای اخذ اعتراف اجباری قرار گرفته است؛
- و از حق بنیادین دسترسی به وکیل انتخابی محروم بوده است.
این موارد، نقض صریح میثاقهای بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی است که جمهوری اسلامی خود به آنها پیوسته، اما عملاً پایبندی به آنها را نادیده میگیرد.
حکم اعدام زهرا شهباز طبری دادگاهی دهدقیقهای؛ عدالت به سبک سرکوب
یکی از تکاندهندهترین ابعاد این پرونده، برگزاری دادگاه بهصورت ویدئوکنفرانسی و در کمتر از ۱۰ دقیقه است. چنین روندی نه محاکمه، بلکه اجرای یک حکم از پیش تعیینشده است.
در دادگاههای امنیتی جمهوری اسلامی:
- قاضی همزمان نقش دادستان را بازی میکند؛
- امکان دفاع مؤثر از متهم عملاً وجود ندارد؛
- و حکم، پیش از شنیدن دفاع صادر شده است.
پرونده زهرا شهباز طبری نشان میدهد که چگونه دستگاه قضایی، بهجای پاسدار عدالت، به ابزار حذف مخالفان و فعالان مدنی تبدیل شده است.
زن، فعالیت مدنی و اتهام «بغی»؛ تبعیض جنسیتی ساختاری
کارشناسان سازمان ملل در بیانیه خود تصریح کردهاند که جرمانگاری فعالیتهای مدنی زنان و نسبت دادن آن به اتهام «بغی» (شورش مسلحانه)، مصداق بارز تبعیض شدید جنسیتی است.
در نظام جمهوری اسلامی:
- اعتراض مدنی زنان تهدید امنیتی تلقی میشود؛
- استقلال فکری و نمادسازی سیاسی زنان جرمانگاری میگردد؛
- و مفاهیم فقهی بهصورت ابزاری برای صدور احکام مرگ به کار میرود.
زهرا شهباز طبری نه سلاح به دست گرفته و نه در اقدام مسلحانهای مشارکت داشته است؛ «جرم» او، ایستادن در کنار ارزشهایی است که حکومت از آن وحشت دارد.
«زن، مقاومت، آزادی»؛ صدای جهانی علیه اعدام
پرونده زهرا شهباز طبری اکنون از مرزهای ایران فراتر رفته است. بنا بر گزارش الشرق الاوسط و ایندیپندنت عربی، بیش از ۴۰۰ زن سرشناس جهانی، از جمله چهار برنده جایزه نوبل، با صدور بیانیهای مشترک خواستار آزادی فوری و توقف حکم اعدام زهرا طبری شدهاند.
این شخصیتهای برجسته تأکید کردهاند که:
- حکم اعدام او خودسرانه و سیاسی است؛
- دادگاه فاقد مشروعیت حقوقی بوده؛
- و مجازات او صرفاً به دلیل برافراشتن پلاکارد «زن، مقاومت، آزادی» صادر شده است.
این حمایت گسترده جهانی نشان میدهد که حکومت ایران در تلاش برای خاموش کردن یک صدا، ناخواسته آن را به فریادی جهانی تبدیل کرده است.
حکم اعدام زهرا شهباز طبری و رشد نگرانکننده اعدامها؛ تداوم سیاست مرگ
برخلاف وعدهها و تبلیغات رسمی، دوره ریاستجمهوری مسعود پزشکیان نهتنها کاهش اعدامها را به همراه نداشته، بلکه شاهد تداوم و تثبیت سیاست مرگ بوده است.
گزارشهای نهادهای حقوق بشری حاکی از آن است که:
- احکام اعدام همچنان ابزار اصلی ارعاب اجتماعیاند؛
- پروندههای امنیتی با سرعت و بدون رعایت حداقل استانداردها به صدور حکم مرگ میانجامند؛
- و هیچ اصلاح واقعی در ساختار قوه قضاییه مشاهده نمیشود.
تغییر دولت، ماهیت سرکوبگر نظام قضایی را تغییر نداده است.
توقف فوری اعدام، مطالبهای انسانی و جهانی
پرونده زهرا شهباز طبری، آزمونی جدی برای وجدان جهانی است. این پرونده نشان میدهد که:
- عدالت در جمهوری اسلامی قربانی ایدئولوژی شده؛
- دادگاهها به ابزار سرکوب بدل گشتهاند؛
- و اعدام، سیاست رسمی حکومت برای خاموش کردن مقاومت مدنی است.
درخواست کارشناسان سازمان ملل و صدها زن برجسته جهانی برای توقف فوری اجرای حکم، بازنگری کامل پرونده و رعایت استانداردهای بینالمللی دادرسی عادلانه، مطالبهای انسانی، حقوقی و جهانی است.
سکوت در برابر چنین احکامی، به معنای همراهی با ماشین اعدام است.
عباس تبریزی
بیشتر بخوانید:
بایگانیهای اعدام شدگان دهه ۶۰ – کالج آزادی
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید.
