چهلم کشتهشدگان قیام دی با اعتراضات گسترده دانشجویان در تهران، اصفهان و مشهد همراه شد؛ روایتی از سرکوب دیماه و خشم نسل جوان ایران در پیگیری خون کسانی که به ناحق کشته شدهاند.
چهلم کشتهشدگان قیام دی؛ فریادهای خشم و امید در دانشگاهها
دانشجویان ایرانی در سوگ قتلعام دیماه برمیخیزند
در چهلم کشتهشدگان قیام دی، در دل زمستانی سرد که هنوز زخمهای تازهاش از کشتار دیماه التیام نیافته، دانشجویان ایرانی با قلبی پر از غم و خشم، برای سومین روز پیاپی به محوطه دانشگاهها هجوم آوردهاند.
این جوانان، فرزندان سرزمینی که سالها زیر یوغ سرکوب نفس میکشد، حالا با فریادهایشان رژیم جمهوری اسلامی را به چالش میکشند و یاد قربانیان سرکوب وحشیانه دیماه ۱۴۰۴ را گرامی میدارند.
اعتراضات از ۲ دیماه آغاز شد، درست زمانی که درهای دانشگاهها برای ترم بهار باز شد، و حالا به شهرهای بزرگی چون تهران، اصفهان و مشهد سرایت کرده است.
این دانشجویان، غم و اندوهشان را به شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای»، «مرگ بر دیکتاتور» و فراخوان برای تغییر رژیم تبدیل کردهاند، و همه اینها ریشه در سنت ایرانی «چله» دارد؛ آن چهل روز عزاداری برای عزیزان از دست رفته، که اکنون به نمادی از چهلم کشتهشدگان قیام دی تبدیل شده است.
قتلعام دیماه؛ جرقهای برای قیامی دوباره
اعتراضات مرتبط با چهلم کشتهشدگان قیام دی، از عمق قیامهای سراسری که از اواخر دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد و در ژانویه ۲۰۲۶ به اوج رسید، سرچشمه میگیرد.
همه چیز از فروپاشی اقتصادی، سقوط ارزش پول ملی و نارضایتی گسترده از دولت مسعود پزشکیان شروع شد. اما روزهای ۱۷ و ۱۸ دیماه، همه چیز به خون کشیده شد؛ نیروهای امنیتی؛ از سپاه پاسداران (سپاه) تا شبهنظامیان بسیج ؛ با خشونتی بیرحمانه به مردم هجوم بردند.
گزارشها حکایت از قطع سراسری اینترنت دارد تا ابعاد این فاجعه پنهان بماند، جایی که معترضان از پشتبامها، خیابانها و حتی از داخل خودروها با گلولههای واقعی، ساچمهای و سلاحهای ممنوعه هدف قرار گرفتند.
جایی که معترضان از پشتبامها، خیابانها و حتی از داخل خودروها با گلولههای واقعی، ساچمهای و سلاحهای ممنوعه هدف قرار گرفتند. تصور کنید، مادرانی که فرزندانشان را در میان این جهنم از دست دادند، پدرانی که شاهد مرگ عزیزانشان بودند ؛ این درد، قلبی را نمیشکند؟
آمار قربانیان؛ زخمی باز در حافظه جمعی
در چهلم کشتهشدگان قیام دی، آمار قربانیان همچنان محل اختلاف است و به دلیل سانسور دولتی، تصویر دقیقی ارائه نمیشود.
دولت ایران رسماً بیش از ۳۰۰۰ کشته را پذیرفته و آنها را به «اغتشاشگران مورد حمایت خارجی» نسبت میدهد.
اما منابع مستقل، تصویری هولناکتر ترسیم میکنند. سازمانهایی چون دیدهبان حقوق بشر (HRW) و عفو بینالملل، شواهدی از «کشتارهای سراسری» ثبت کردهاند، با هزاران بازداشت و ناپدید شدن اجباری.
آژانس خبری فعالان حقوق بشر در آمریکا (HRANA) بیش از ۷۰۰۰ کشته تاییدشده گزارش کرده است، با تحقیقات در حال انجام برای نزدیک به ۱۲۰۰۰ مورد دیگر.
رسانههای مخالف، از اسناد داخلی سخن میگویند که تا ۳۶۵۰۰ کشته تخمین میزنند ؛این، خونینترین سرکوب اعتراضات در دهههای اخیر است. گاردین، بر اساس شبکههای پزشکی، اعدادی بیش از ۳۰ هزار پیشنهاد میکند، با اجساد ناپدیدشده یا دفنشده در گورهای دستهجمعی برای پنهان کردن حقیقت. این اعداد، نه فقط آمار، بلکه داستان زندگیهای از دست رفتهاند ؛جوانانی که رویای آزادی داشتند.
سوگواریهایی که به مقاومت تبدیل شد
حتی مراسم خاکسپاری قربانیان، به کانونهای مقاومت تبدیل شده. در شهرهایی چون نجفآباد و مبارکه، عزاداران با رقص بر سر مزار عزیزانشان، غمشان را به شورش تبدیل کردهاند. این سنت فرهنگی، حالا فریادی برای عدالت است، جایی که معترضان قسم خوردهاند با رژیم سازش نکنند. چقدر دلخراش است که حتی سوگواری، به جنگی برای بقا و ایستادگی بدل شود.
اعتراضات در دانشگاهها؛ شعارها و درگیریها
ببا بازگشایی دانشگاهها، دانشجویان کلاسها را تحریم کرده و در گروههای بزرگ گرد آمدهاند، و محوطههای دانشگاه را به میدان نبرد تبدیل کردهاند. در تهران، اعتراضات در دانشگاههای معتبر مانند صنعتی شریف، امیرکبیر، تهران، الزهرا (دانشگاه زنان)، خواجه نصیر و علم و صنعت ایران فوران کرده.
ویدیوهایی که توسط رسانههایی چون ABC نیوز تایید شده، صدها دانشجو را نشان میدهد که فریاد میزنند: «مرگ بر خامنهای»، «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «میجنگیم، میمیریم، ایرانو پس میگیریم» جنبش «زن، زندگی، آزادی» سال ۲۰۲۲ دوباره زنده شده، همراه با شعارهای تازهای چون «خامنهای قاتله، ولایتش باطله» و «این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت».
جنبش «زن، زندگی، آزادی» سال ۲۰۲۲ دوباره زنده شده، همراه با شعارهای تازهای چون «خامنهای قاتله، ولایتش باطله» و «این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت».
در اصفهان، دانشجویان دانشگاه صنعتی برای سه روز پیاپی تظاهرات کردهاند و شعار میدهند: «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود». در دانشگاه فردوسی مشهد، جمعیت با فریاد «مرگ بر خامنهای» ؛پرچم جمهوری اسلامی را سوزانده و نماد شیر و خورشید پیش از ۱۹۷۹ را برافراشتهاند، نمادی از مخالفت با رژیم فعلی. اقدامات مشابه در یزد و دیگر شهرها گزارش شده. این نمادها، نه فقط پارچه، بلکه نماد امید به گذشتهای آزادترند.
واکنش دولت و چشمانداز پیش رو
در چهلم کشتهشدگان قیام دی، دولت جمهوری اسلامی ضمن پذیرش وجود نارضایتیها، بر «خطوط قرمز» تاکید کرده است.
اما منتقدان به بیطرفی کمیته تحقیقاتی رژیم شک دارند. در سطح بینالمللی، این اعتراضات با افزایش نیروهای نظامی آمریکا در منطقه همزمان شده، در حالی که مذاکرات هستهای در ژنو ادامه دارد، و تنش را بیشتر میکند.
این تظاهرات، شکاف عمیق بین دولت و جامعه را نشان میدهد، جایی که جوانان دههها سرکوب را رد میکنند. همانطور که بیانیه NCRI میگوید: «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه». آیا این اعتراضات به دانشگاهها محدود میماند یا به خیابانها سرریز میشود؟ هرچه باشد، نشان میدهد که روح انقلابی ایران، علیرغم خونریزی ژانویه، همچنان زنده است و میتپد.
گروههای مخالف ایرانی مانند شورای ملی مقاومت ایران (NCRI)، این اعتراضات را «قیام سرکشانه» توصیف کردهاند، با دانشجویان که قسم خوردهاند به «استبداد آخوندی» پایان دهند. آوا تودی، رسانه کردی ایرانی، به شعارهای مختلط اشاره میکند که هم رهبری فعلی و هم سلطنت را رد میکنند، مانند «مرگ بر خامنهای و پهلوی»
چهلم کشتهشدگان قیام دی؛ پیامدهای استمرار اعتراضات
آنچه روشن است، این است که چهلم کشتهشدگان قیام دی به نقطهای نمادین در استمرار اعتراضات دانشجویی و شکاف عمیق میان دولت و جامعه تبدیل شده است.
پزشکیان رئیسجمهور علی خامنهای، پلیس را به خویشتنداری فرامیخواند، اما منتقدان به بیطرفی کمیته تحقیقاتی رژیم شک دارند. در سطح بینالمللی، این اعتراضات با افزایش نیروهای نظامی آمریکا در منطقه همزمان شده، در حالی که مذاکرات هستهای در ژنو ادامه دارد، و تنش را بیشتر میکند.
این تظاهرات، شکاف عمیق بین دولت و جامعه را نشان میدهد، جایی که جوانان دههها سرکوب را رد میکنند. همانطور که بیانیه NCRI میگوید: «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه». آیا این اعتراضات به دانشگاهها محدود میماند یا به خیابانها سرریز میشود؟ هرچه باشد، نشان میدهد که روح انقلابی ایران، علیرغم خونریزی ژانویه، همچنان زنده است و میتپد.
در همین حال اخباری از درگیریهایی از جوانان و کانونهای شورشی در نقاط مختلف کشور در رسانههای نیروهای معترض پخش میشود، جایی که انتظار میرود هزاران کانون شورشی جذب شده توسط سازمان مجاهدین مخفیانه سازماندهی شده و آمادهاند که در یک فرصت مناسب و در هماهنگی با قیام مردم، حکومت جمهوری اسلامی را برای همیشه به زیر بکشند.
عباس تبریزی
Iran’s Students Hold Anti-Regime Protests as Universities Reopen – The New York Times
Iran: Student Chant ‘death To The Islamic Republic’ As Protests Continue For 3rd Day – i24NEWS
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید
