۵ شرط اصلی امریکا برای ایران برای توقف جنگ چیست؟ بررسی شروط واشنگتن، واکنش رژیم ایران، بنبست مذاکرات آتشبس و پیامدهای بحران بر تنگه هرمز و بازار انرژی جهان.
بنبست در مذاکرات آتشبس؛ شکاف عمیق واشنگتن و تهران در سایه تنشهای خلیج فارس
در حالی که آتشبس شکنندهای در خلیج فارس پس از ماهها عملیات نظامی مستقیم آمریکا و اسرائیل علیه رژیم ایران برقرار شده است، تلاشهای دیپلماتیک با میانجیگری پاکستان به بنبست جدی رسیده است. اختلافات عمیق میان واشنگتن و تهران، روند مذاکرات برای توقف جنگ را با ابهام روبهرو کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پاسخ تازه رژیم ایران به چارچوب صلح پیشنهادی واشنگتن را «کاملاً غیرقابل قبول» توصیف کرد. این موضع نشاندهنده شکاف گسترده دو طرف بر سر موضوعاتی مانند برنامه هستهای رژیم ایران، نفوذ منطقهای، رفع تحریمها و مسئولیتپذیری در قبال درگیریهای اخیر است.
این بحران از اواخر فوریه ۲۰۲۶ و پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای و نظامی رژیم ایران وارد مرحلهای تازه شد. ادامه تنشها، بازار جهانی انرژی را دچار نوسان کرد و عبور کشتیها از تنگه هرمز را به شدت محدود ساخت. اگرچه در اوایل آوریل با میانجیگری پاکستان آتشبس موقتی برقرار شد، اما چندین دور مذاکرات غیرمستقیم تاکنون نتوانسته به توافقی پایدار منجر شود.
۵ شرط اصلی امریکا برای ایران برای توقف جنگ
بر اساس گزارش رسانههای نزدیک به حکومت ایران در تاریخ ۱۷ مه ۲۰۲۶، ایالات متحده پنج شرط اصلی را برای پیشبرد مذاکرات و توقف درگیریها مطرح کرده است:
-
عدم پرداخت غرامت جنگی
آمریکا هرگونه پرداخت خسارت یا غرامت جنگی به رژیم ایران را رد کرده است.
-
انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده
رژیم ایران باید حدود ۴۰۰ تا ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصد را به آمریکا یا یک طرف ثالث تحویل دهد.
-
محدودیت شدید بر زیرساخت هستهای
تنها یک تأسیسات هستهای فعال باقی بماند و محدودیتهای بلندمدت، دستکم ۱۲ ساله، بر غنیسازی اورانیوم اعمال شود؛ همراه با تعهدات الزامآور برای جلوگیری از تسلیحاتی شدن برنامه هستهای.
-
عدم آزادسازی گسترده داراییهای بلوکهشده
واشنگتن با آزادسازی بخش عمده داراییهای مسدودشده رژیم ایران در خارج از کشور مخالفت کرده است.
-
مشروط شدن آتشبس جامع به موفقیت مذاکرات
توقف کامل درگیریها، از جمله در جبهه لبنان، تنها در صورت پیشرفت موفق مذاکرات گستردهتر اجرایی خواهد شد و نه به صورت فوری.
این شروط، ادامه همان چارچوبهای قبلی آمریکاست که بر کنترل برنامه هستهای، محدودیت موشکی، مهار گروههای نیابتی و تضمین آزادی ناوبری در تنگه هرمز تأکید داشت.
واکنش رژیم ایران به شروط آمریکا
رژیم ایران در پیشنهادهای متقابل خود خواستار پایان فوری درگیریها، لغو کامل تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده، پرداخت غرامت جنگی و بهرسمیت شناخته شدن حاکمیت خود بر تنگه هرمز شده است.
مقامهای حکومتی ایران، از جمله سخنگویان وزارت خارجه و نمایندگان مجلس، خواستههای آمریکا را «یکطرفه»، «غیرمنطقی» و «لیست آرزوها» توصیف کردهاند. به گفته آنان، واشنگتن تلاش دارد از مسیر دیپلماسی امتیازاتی را به دست آورد که در میدان جنگ به آن نرسیده است.
رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران، بهویژه خبرگزاری فارس، گزارش دادهاند که این پنج شرط از طریق میانجیهای پاکستانی به تهران منتقل شده است؛ هرچند مقامهای آمریکایی هنوز بهطور رسمی این موارد را تأیید نکردهاند.
اهداف راهبردی آمریکا در مذاکرات
دولت آمریکا همچنان بر جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای، کاهش توان موشکی بالستیک، محدود کردن حمایت تهران از گروههای مسلح منطقهای و تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید دارد.
ترامپ هشدار داده است که در صورت شکست مذاکرات، حملات به زیرساختهای رژیم ایران میتواند دوباره آغاز شود. در مقابل، تهران نیز ادامه گفتوگوها را به پایان «تجاوز»، رفع تحریمها و پرداخت غرامت مشروط کرده و تأکید دارد شرایطی شبیه «تسلیم» را نخواهد پذیرفت.
مذاکرات رژیم ایران و آمریکا در بنبست؛ آتشبس در «وضعیت اضطراری»
سرنوشت مذاکرات رژیم ایران با آمریکا؛ تاکتیکهای وقتکشی و آینده بحران
مذاکرات ایران و آمریکا: احتمالات و چشماندازها
چشمانداز آینده مذاکرات
تحلیلگران معتقدند شکاف میان دو طرف همچنان عمیق باقی مانده است. آمریکا به دنبال محدودیتهای بلندمدت و قابل راستیآزمایی بر فعالیتهای هستهای و منطقهای رژیم ایران است، در حالی که تهران بر کاهش فوری فشارها و جبران خسارتها پیش از هرگونه امتیازدهی گسترده تأکید میکند.
در حال حاضر، آتشبس موجود در وضعیت بسیار شکنندهای قرار دارد. ادامه نوسان قیمت جهانی انرژی و محدودیت شدید عبور کشتیها از تنگه هرمز، نگرانیها درباره احتمال ازسرگیری درگیریها را افزایش داده است. آینده مذاکرات احتمالاً به این بستگی خواهد داشت که آیا کانالهای غیررسمی دیپلماتیک میتوانند اختلافات بر سر پرونده هستهای و موضوع غرامت را کاهش دهند یا منطقه بار دیگر وارد مرحلهای تازه از تنش نظامی خواهد شد.
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید.
