خلع سلاح حماس محور توافق تازه اعلامشده از سوی دونالد ترامپ است. با وجود اعلام توافق، اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات، تردید اسرائیل و موضع حماس آینده این طرح را با ابهام روبهرو کرده است.
اعلام «توافقی تاریخی» از سوی کاخ سفید
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بامداد جمعه ۹ مرداد از دستیابی «شورای صلح» به توافقی برای «خلعسلاح کامل» حماس و همه گروههای مسلح در نوار غزه خبر داد. او در پیامی در شبکه تروث سوشال نوشت که این توافق «گامی تاریخی» بهسوی صلح و امنیت پایدار است و تأکید کرد که اجرای آن در چارچوب «طرح ۲۰ مادهای» او دنبال خواهد شد که پاییز سال گذشته رونمایی شده بود.
بر اساس توضیحات ترامپ، اداره نوار غزه به یک دولت جدید فلسطینی سپرده خواهد شد که با شورای صلح همکاری نزدیک خواهد داشت؛ در مقابل، به گفته او، اسرائیل به امنیتی که خواستار آن است دست خواهد یافت. ترامپ از مصر، قطر و ترکیه بهعنوان میانجیان اصلی این توافق قدردانی کرد و روند یکساله دیپلماسی منتهی به این پیشرفت را ستود، هرچند پذیرفت که «هنوز کارهای زیادی باقی مانده است».
جزئیات توافق خلع سلاح حماس و نقش کمیته ملی در آینده غزه
بر اساس متن توافق که الجزیره رونوشتی از آن دریافت کرده، حماس و سایر گروههای فلسطینی پذیرفتهاند که نقشه دقیق خلعسلاح ظرف ۱۴ روز تدوین شود، هرچند این بازه با تأیید یک نهاد بینالمللی ناظر و رضایت همه طرفها قابل تمدید است. طبق این سند، سلاحها نباید به اسرائیل یا هیچ نهاد غیرفلسطینی تحویل داده شود؛ در عوض، «کمیته ملی» بهعنوان تنها نهاد مجاز برای نگهداری سلاحها در غزه تعیین شده است. یک مقام شورای صلح به الجزیره گفته سلاحهای در اختیار پلیس ابتدا تحویل داده میشود و پس از آن، غیرفعالسازی تسلیحات سنگین در دستور کار قرار میگیرد.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که حماس پس از نزدیک به دو دهه، ساختار حکمرانی خود در غزه را منحل کرده و اختیارات را به «کمیته ملی اداره غزه» واگذار کرده است. بر اساس این طرح، پس از تکمیل روند خلعسلاح، نیروهای اسرائیلی بهتدریج از غزه خارج خواهند شد و مسئولیت امنیت به یک «نیروی بینالمللی حفظ ثبات» در کنار نیروی پلیس جدید فلسطینی سپرده میشود. به گزارش رویترز به نقل از مقامهای آمریکایی، دولت آمریکا قصد دارد اجرای این طرح را طی هفتههای آینده آغاز کند.
اختلاف بر سر اجرای توافق؛ تردید اسرائیل و شرط حماس برای خلع سلاح
با وجود لحن پیروزمندانه ترامپ، شواهد نشان میدهد اجرای این توافق با ابهام و اختلافنظر جدی همراه است. غازی حمد، از اعضای هیأت مذاکرهکننده حماس، در گفتوگو با الجزیره تأکید کرد که این جنبش پیش از خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه، هیچ گامی در مسیر خلعسلاح برنمیدارد؛ موضعی که با روایت ترامپ مبنی بر همزمانی و توالی مرحلهای خروج اسرائیل با روند خلعسلاح در تناقض به نظر میرسد. حمد همچنین گفته کمیته ملی، فرایند خلعسلاح را بدون مشارکت اسرائیل انجام خواهد داد.
در سوی دیگر، رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که این توافق نگرانیهای اسرائیل را برطرف نکرده و تلآویو همچنان خواستار خلعسلاح کامل و غیرنظامیسازی کامل نوار غزه پیش از هرگونه عقبنشینی است. به گزارش شبکه اکسیوس، مقامهای اسرائیلی بهشدت نسبت به تعهد عملی حماس به تحویل سلاحها تردید دارند و بر اساس این گزارش، روند کامل اجرای توافق میان هفت تا هشت ماه به طول خواهد انجامید. نیکولای ملادنوف، نماینده عالی شورای صلح در امور غزه، ضمن تأکید بر دشواری ماهها مذاکره برای رسیدن به این توافق، گفت آنچه اکنون اهمیت دارد نحوه اجرا و صحتسنجی مستقل آن است.
همزمان، برخی گزارشها از تلاش جمهوری اسلامی ایران برای متقاعدکردن حماس به عدم امضای این توافق حکایت دارند، هرچند این ادعا هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است. در پسزمینه این تحولات، وضعیت انسانی در غزه همچنان بحرانی توصیف میشود؛ بر اساس آمار وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس است، از زمان برقراری آتشبس در دهم اکتبر سال گذشته تاکنون نزدیک به ۱۲۰۰ فلسطینی در حملات مختلف کشته شدهاند، آماری که بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نیست.
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید
