کشتار معترضان ایران به بیش از ۳۳ هزار کشته رسیده است؛ بررسی سکوت جهان، نقش سازمان ملل، تحریمها و واکنش جامعه جهانی به سرکوب اعتراضات.
کشتار معترضان ایران و افشای آمار واقعی قربانیان
روزنامه بریتانیایی دیلیمیل در گزارشی تازه نوشت شمار کشتهشدگان اعتراضات ضددولتی در ایران به بیش از ۳۳ هزار نفر رسیده است؛ رقمی که تقریباً دو برابر برآوردهای قبلی بوده و ابعاد سرکوب گسترده معترضان توسط جمهوری اسلامی را نشان میدهد. این گزارش در حالی منتشر شده که تنشها میان تهران و واشینگتن افزایش یافته و ایالات متحده حضور نظامی خود را در خاورمیانه تقویت کرده است.
بر اساس این گزارش، تخمینهای اولیه از شمار جانباختگان اعتراضاتی که از ۲۸ دسامبر (۷ دی) آغاز شد، بین ۱۶ هزار و ۵۰۰ تا ۱۸ هزار نفر بود. اما دادههای جدید نشان میدهد این رقم به حدود ۳۳ هزار و ۱۰۰ نفر افزایش یافته است.
دیلیمیل به پژوهشهای پروفسور امیرمبارز پرستا، جراح چشم ایرانی-آلمانی، استناد میکند که نشان میدهد علاوه بر کشتهشدگان، ۹۷ هزار و ۶۴۵ نفر زخمی شدهاند. به گفته او، حدود ۳۰ درصد از مجروحان دچار آسیبهای چشمی شدهاند؛ مسئلهای که به گفته ناظران، حاکی از استفاده هدفمند نیروهای امنیتی از سلاحهای ساچمهای و گلولههای جنگی است.
در ایران بعد از قیام؛ از خیابان تا چوبههای دار
در این گزارش همچنین آمده است که حکومت ایران همزمان با سرکوب خیابانی، اقدام به اعدام معترضان کرده است. دادههای پذیرش بیمارستانها نشان میدهد که تنها در تهران ۴۶۸ نفر اعدام شدهاند و شمار اعدامها در سراسر کشور از ۵۰۰ نفر فراتر رفته است.
در واکنش به این تحولات، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هشدار داده است که در صورت آغاز اعدامهای گسترده، ایالات متحده «اقدام بسیار قوی» انجام خواهد داد. دیلیمیل مینویسد با حرکت ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن به سمت منطقه، احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران همچنان مطرح است.
یک مقام حکومتی فاشیسم مذهبی روز شنبه در گفتوگو با رویترز گفت: «این افزایش حضور نظامی را امیدواریم برای رویارویی واقعی نباشد، اما ارتش ما برای بدترین سناریو آماده است. هرگونه حمله—چه محدود و چه گسترده—جنگ تمامعیار تلقی خواهد شد و پاسخ شدید در پی خواهد داشت.»
به نوشته دیلیمیل، اعتراضات اخیر عمدتاً ناشی از بحران شدید هزینههای زندگی، تورم و سقوط ارزش پول ملی بوده است. رسانههای محلی از تعطیلی گسترده مغازهها در بازار بزرگ تهران خبر دادهاند. حکومت در پاسخ، با قطع اینترنت و استفاده از نیروی مرگبار تلاش کرده اعتراضات را مهار کند.
کشتار در ایران؛ هشداری برای آینده منطقه و جهان
در بخش دیگری از گزارش، به سخنان ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در اجلاس داووس اشاره شده که رهبران غربی را به دلیل بیعملی در قبال اعتراضات ایران مورد انتقاد قرار داده است. زلنسکی گفته است جهان نتوانسته بهموقع از مردم ایران حمایت کند.
دیلیمیل در پایان مینویسد با وجود افزایش فشارهای بینالمللی، از جمله تهدیدهای اقتصادی آمریکا و درخواستهای دیپلماتیک بریتانیا، نشانه روشنی از تغییر رویکرد حکومت ایران دیده نمیشود و وضعیت همچنان متشنج باقی مانده است.
سکوت جهانی و سازوکارهای سیاسی
با وجود ابعاد گسترده گزارششده از این بحران، واکنش جامعه جهانی همچنان عمدتاً در سطح موضعگیریهای دیپلماتیک و بیانیههای سیاسی باقی مانده است. نهادهایی مانند سازمان ملل متحد، اگرچه از طریق گزارشگران ویژه و سازوکارهای حقوق بشری وضعیت ایران را رصد میکنند، اما در عمل به دلیل ساختار پیچیده تصمیمگیری و تضاد منافع قدرتهای بزرگ، توان ورود مؤثر و الزامآور به روند توقف سرکوب را نداشتهاند. همین شکاف میان «گزارشدهی حقوق بشری» و «اقدام اجرایی سیاسی» باعث شده بسیاری از ناظران از شکلگیری نوعی سکوت عملی در برابر یکی از پرهزینهترین بحرانهای انسانی منطقه سخن بگویند.
پرسشهای متداول درباره کشتار معترضان ایران
آمار واقعی کشتهشدگان اعتراضات ایران چقدر است؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای بینالمللی، شمار کشتهشدگان اعتراضات ایران به بیش از ۳۳ هزار نفر رسیده است. این آمار نسبت به برآوردهای اولیه افزایش قابل توجهی داشته و نشاندهنده ابعاد گسترده سرکوب اعتراضات در ایران است.
چرا جامعه جهانی واکنش قاطعی به کشتار معترضان ایران نشان نداده است؟
واکنشها عمدتاً در سطح بیانیههای سیاسی و ابراز نگرانی باقی مانده است. ملاحظات ژئوپلیتیک، مذاکرات هستهای، منافع اقتصادی و ساختار تصمیمگیری در شورای امنیت سازمان ملل از جمله عواملی هستند که مانع اقدامات عملی و الزامآور شدهاند.
نقش سازمان ملل در بررسی نقض حقوق بشر در ایران چیست؟
سازمان ملل از طریق گزارشگران ویژه حقوق بشر و شوراهای تخصصی، وضعیت ایران را بررسی میکند و گزارشهایی منتشر میشود، اما اجرای تصمیمات الزامآور نیازمند اجماع سیاسی در شورای امنیت است که همواره فراهم نمیشود.
آیا تحریمهای بینالمللی باعث کاهش سرکوب در ایران شدهاند؟
تأثیر تحریمها بر سرکوب داخلی پیچیده است. برخی معتقدند فشار اقتصادی میتواند منابع مالی حکومت را محدود کند، اما در مواردی نیز اولویت بودجه به نهادهای امنیتی داده میشود. بنابراین رابطه مستقیمی میان تحریم و کاهش سرکوب مشاهده نشده است.
چهلم کشتهشدگان قیام دی؛ اعتراضات دانشجویان در دانشگاههای ایران
تحریمها، ژئوپلیتیک و پیامدهای منطقهای
در همین حال، مسئله تحریمها و فشارهای اقتصادی نیز به یکی از محورهای بحث در تحلیل این بحران تبدیل شده است؛ جایی که ارزیابیها درباره اثرگذاری آنها دوگانه است. برخی تحلیلگران معتقدند تحریمها میتوانند توان مالی ساختارهای امنیتی را محدود کنند، اما در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که در شرایط بحران داخلی، این فشارها گاه به تمرکز بیشتر منابع در نهادهای امنیتی منجر میشود. همزمان، افزایش تنشهای نظامی در خاورمیانه و هشدارهای بازیگران بینالمللی، این بحران داخلی را از یک موضوع حقوق بشری به یک مسئله ژئوپلیتیک منطقهای تبدیل کرده است؛ وضعیتی که چشمانداز حل آن را پیچیدهتر و چندلایهتر میکند.
چرا پوشش رسانهای اعتراضات ایران نوسان دارد؟
قطع اینترنت، محدودیت دسترسی خبرنگاران و اولویت یافتن سایر بحرانهای جهانی باعث میشود پوشش رسانهای اعتراضات ایران گاه گسترده و گاه محدود باشد. با این حال، رسانههای بینالمللی نقش مهمی در انعکاس نقض حقوق بشر در ایران ایفا میکنند.
عباس تبریزی
منابع:
Death toll from Iran’s brutal crackdown on protesters soars past 33,000, new figures show – double previous estimates, as families are forced to say slain loved ones were pro-regime | Daily Mail Online
بیشتر بخوانید:
تحلیل سیاسی-اجتماعی ایران در ۱۴۰۴؛ از اعتراضات اجتماعی تا چشمانداز تحولات سیاسی
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید.
