گزارش مایساتو درباره ایران؛ با انتقاد از توافق جمهوری اسلامی و آمریکا، حذف حقوق بشر از مذاکرات را عامل تداوم سرکوب دانست و خواستار توقف اعدامها، آزادی زندانیان و تضمین آزادیهای مدنی شد.
حذف حقوق بشر از توافق تهران و واشنگتن
با تشدید تنشهای نظامی در منطقه، مقامات ایرانی باید فوراً استفاده بیش از حد از زور علیه غیرنظامیان را متوقف کنند، همه افرادی را که صرفاً به دلیل اعمال حقوق و آزادیهای اساسی خود بازداشت شدهاند آزاد کنند، دسترسی نامحدود به اینترنت را بازگردانند و اجازه دهند جامعه مدنی فعالیتهای حقوق بشری خود را انجام دهد. این را یک کارشناس سازمان ملل در اول ژوئیه اعلام کرد.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، گفت:
او گفت: «اگر مردم ایران در مرکز هر راهحلی قرار بگیرند، باید درگیریهای نظامی متوقف شود و همه طرفها فوراً به مسیر گفتوگوی دیپلماتیک بازگردند. جامعه بینالمللی باید اطمینان حاصل کند که مسئولیتپذیری و حفاظت از مردم ایران در بالاترین اولویت باقی بماند.»
او روز جاری گزارش خود را به شورای حقوق بشر ارائه کرد؛ گزارشی که تأثیرات حقوق بشری اعتراضات سراسری آغازشده از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ را بررسی میکند.
به گفته گزارشگر ویژه، حجم گزارشها و اطلاعات دریافتی بهمراتب بیشتر از دورههای پیشین از زمان آغاز مأموریت او در اوت ۲۰۲۴ بوده است.
هشدار مایساتو درباره تشدید سرکوب در ایران
او گفت: «میزان نگرانی بیسابقه بود. بسیاری از گزارشها از سوی افراد عادی و بدون سابقه فعالیت سیاسی ارائه شده بود که با وجود خطر شخصی جدی، تجربههای خود را بیان کردهاند. اعتراضات سراسر کشور را دربر گرفت و نمایندهای از همه اقشار جامعه ایران بود که با خواسته مشترک برای آیندهای متفاوت متحد شده بودند.»
به گفته او، گزارشها حاکی از تیراندازی مستقیم به معترضان، از جمله کودکان، و همچنین ضربوشتم شدید توسط نیروهای امنیتی است. دهها هزار نفر، از جمله معترضان، پزشکان و وکلا، بهصورت خودسرانه بازداشت شدهاند، در سلول انفرادی نگهداری شدهاند، از دسترسی به وکیل محروم بودهاند و تحت شکنجه برای اعترافات اجباری قرار گرفتهاند؛ اعترافاتی که برخی از آنها از تلویزیون دولتی پخش شده است. برخی از بازداشتشدگان، از جمله کودکان، اکنون با خطر حکم اعدام روبهرو هستند.
مای ساتو همچنین گفت نیروهای امنیتی به بیمارستانها یورش برده، معترضان زخمی را بازداشت کرده و به کادر درمانی آسیب رساندهاند. خانوادههای قربانیان و بازداشتشدگان نیز از فشار برای سکوت و دخالت در مراسم یادبود خبر دادهاند.
ساتو گفت: «اندوه آنان با ارعاب دولتی و انکار حقیقت تشدید شده است.»
در گزارش مایساتو درباره ایران آمده است:« این موارد نشاندهنده الگوهای سیستماتیک است، نه رخدادهای پراکنده؛ از جمله عدم رسیدگی به اتهامات مربوط به استفاده بیش از حد از زور و امنیتیسازی فزاینده پاسخ به اعتراضات مدنی.»
درخواست سازمان ملل برای توقف اعدامها و آزادی زندانیان
او افزود که افزایش چشمگیر اعدامها در سال ۲۰۲۵ به اتهام جرایم مرتبط با مواد مخدر، قتل و جرایم امنیتی، در سال ۲۰۲۶ و همزمان با اعتراضات سراسری نیز ادامه یافته است.
به گزارش مایساتو درباره ایران «وضعیت پس از حملات نظامی غیرقانونی اسرائیل و ایالات متحده، از زمان نهایی شدن گزارش من بدتر شده است. در ایران بیش از هزار غیرنظامی در این حملات کشته شدهاند، یک مدرسه ابتدایی هدف قرار گرفته و چندین اثر ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو آسیب دیده است. حملات به تأسیسات نفتی باعث بارش باران سیاه سمی شده و سازمان جهانی بهداشت نسبت به پیامدهای بلندمدت آن برای سلامت عمومی هشدار داده است.»
به گفته او، قطع ارتباطات مخابراتی در جریان اعتراضات و سپس پس از تشدید تنشهای نظامی، مردم ایران را بیش از پیش از اطلاعات و یکدیگر جدا کرده است. نبود آژیرهای هشدار و پناهگاههای مناسب در بسیاری از شهرها نگرانیها درباره حفاظت از غیرنظامیان را افزایش داده است. بر اساس گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR)، بین ۶۰۰ هزار تا یک میلیون خانوار ایرانی (حدود ۳.۲ میلیون نفر) بهطور موقت در داخل کشور آواره شدهاند و بسیاری از آنان از تهران و شهرهای بزرگ گریختهاند.
هشدار مایساتو درباره تشدید سرکوب در ایران
تشدید نظامی همچنین نگرانیها درباره وضعیت زندانها را افزایش داده است. زندانیان، از جمله هزاران نفر که در ارتباط با اعتراضات بازداشت شدهاند، بیش از پیش از دنیای خارج جدا افتادهاند.
او گفت: «نگرانی من درباره وضعیت بازداشتشدگان بسیار جدی است، بهویژه با توجه به خطر افزایش نقض حقوق بشر در غیاب نظارت مستقل.»
مای ساتو، با وجود درخواستهای مکرر، هنوز اجازه سفر به ایران را دریافت نکرده است.
او گفت: «یک بازدید اکنون بیش از هر زمان دیگری ضروری است.»
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید.
