میدان علیخانی اکنون دیگر به محلی برای اعدام جوانان معترض توسط فاشیسم مذهبی در ایران تبدیل شده است، جوانانی که نه حق اعتراض دارند و نه سهمی از یک زندگی عادلانه که شایسته هر انسانی است.
بامداد سهشنبه، میدان علیخانی در ملکشهر اصفهان بار دیگر به صحنهای تکاندهنده از نقض حق حیات تبدیل شد. دو معترض بازداشتشده در ارتباط با اعتراضات دیماه، امیرحسین صفری حسینآبادی ۲۷ ساله و ابوالفضل سپاهی بادجانی، در برابر دیدگان مردم اعدام شدند؛ رخدادی که واکنشهای گسترده داخلی و بینالمللی را برانگیخت و بار دیگر نگرانیها درباره استفاده از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری برای ایجاد رعب را افزایش داد.
بر اساس گزارش شاهدان، شماری از شهروندان حاضر در محل با فریاد اعتراض نسبت به اجرای حکم واکنش نشان دادند و نیروهای امنیتی برای متفرق کردن جمعیت از گاز اشکآور استفاده کردند. گزارشها همچنین از حضور گسترده نیروهای امنیتی در اطراف محل اجرای حکم حکایت دارد؛ حضوری که از نگرانی حکومت نسبت به واکنش عمومی خبر میدهد.
اعدام در میدان علیخانی؛ پروندهای که هنوز پایان نیافته است
مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیدهی شورای ملی مقاومت ایران، در بیانیهای گفت نیروهای سرکوبگر رژیم از ترس خشم عمومی نسبت به این جنایت، مأمورانی را در خیابانهای اطراف و روی پشتبامها مستقر کرده بودند.
این اعدام تنها یک مورد از یک رشتهی طولانیتر است. سازمان دیدهبان حقوق بشر (Human Rights Watch) این هفته اعلام کرد دستکم ۵۰ نفر طی چهار ماه گذشته بر اساس آنچه این نهاد «اتهامات مبهم امنیت ملی» توصیف کرده، اعدام شدهاند. کارشناسان سازمان ملل هشدار داده بودند از آغاز سال ۱۴۰۵ دستکم ۲۴ نفر در پیوند با اعتراضات دیماه اعدام شدهاند، و مجازات مرگ همچنان به عنوان ابزار ایجاد رعب در جامعه به کار گرفته میشود.
آنچه این پرونده را از موارد مشابه متمایز میکند، ابعاد آن است: از میان ۱۲ متهمی که در یک محاکمهی گروهی و غیرعلنی به اعدام محکوم شدند، اکنون دستکم چهار نفر بر دار رفتهاند و هشت نفر دیگر همچنان در انتظار اجرای حکم به سر میبرند.
میدان علیخانی؛ از محل اعتراض تا نماد هراس و سرکوب
پرونده این اعدامها به رویدادهای ۱۸ دیماه در میدان علیخانی بازمیگردد؛ جایی که حکومت متهمان را با اتهاماتی چون «محاربه» و «افساد فیالارض» تحت پیگرد قرار داد. نهادهای حقوق بشری سالهاست هشدار میدهند که این عناوین کیفری مبهم بارها علیه معترضان و فعالان مدنی به کار رفته و در بسیاری از پروندهها استانداردهای دادرسی عادلانه رعایت نشده است.
گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که متهمان این پرونده از حق انتخاب آزادانه وکیل مستقل محروم بودهاند و روند رسیدگی نیز غیرعلنی و شتابزده انجام شده است. همین موضوع سبب شده است که سازمانهای حقوق بشری نسبت به اعتبار احکام صادرشده ابراز نگرانی جدی کنند.
هشت جوان در انتظار مرگ؛ چرا جهان نباید سکوت کند؟
اعدام دو نفر اخیر پایان این پرونده نیست. از دوازده متهم، تاکنون چهار نفر اعدام شدهاند و هشت جوان دیگر همچنان با حکم اعدام روبهرو هستند. برخی گزارشها حاکی از انتقال آنان به سلول انفرادی است؛ اقدامی که در بسیاری از موارد میتواند نشانه نزدیک بودن اجرای حکم باشد.
در میان این افراد، نام چند نوجوان و جوان ۱۸ تا ۲۰ ساله نیز دیده میشود. فعالان حقوق بشر هشدار دادهاند که رسیدگی به پرونده متهمان کمسنوسال باید مطابق تعهدات بینالمللی مرتبط با حقوق کودکان و نوجوانان انجام شود و هرگونه نقض این تعهدات میتواند پیامدهای جدی حقوقی و انسانی داشته باشد.
برای خانوادههای این هشت جوان، هر روز با نگرانی از احتمال اجرای حکم میگذرد؛ در حالی که نبود شفافیت قضایی، امکان اطلاع از زمان و وضعیت دقیق پروندهها را نیز از آنان گرفته است.
اعدام بهعنوان ابزار ارعاب؛ هشدار نهادهای حقوق بشری جهان
نهادهای بینالمللی حقوق بشر و گزارشگران ویژه سازمان ملل بارها نسبت به افزایش اعدامها در ایران هشدار دادهاند و خواستار توقف فوری احکام اعدام مرتبط با اعتراضات شدهاند. آنان بر ضرورت منع شکنجه، جلوگیری از بازداشتهای خودسرانه و تضمین دادرسی عادلانه تأکید کردهاند.
آنچه در میدان علیخانی رخ داد، تنها سرنوشت چند متهم نیست؛ بلکه آزمونی برای وجدان جهانی در دفاع از حق حیات و کرامت انسانی است. تجربه نشان داده است که سکوت در برابر نقض حقوق بشر، میتواند راه را برای تکرار آن هموار کند.
امروز نام میدان علیخانی تنها نام یک میدان در اصفهان نیست؛ بلکه یادآور این حقیقت تلخ است که هشت جوان دیگر هنوز در سایه طناب دار قرار دارند. به همین دلیل، توجه رسانهها، پیگیری نهادهای حقوق بشری و فشار افکار عمومی بینالمللی میتواند برای جلوگیری از اعدامهای بیشتر نقشی حیاتی داشته باشد.
سامان سحری
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید
