ائتلاف دفاع دریایی عربستان با مشارکت ۱۴ کشور برای حفاظت از دریای سرخ، باب‌المندب و مسیرهای انرژی تشکیل شد؛ اقدامی در واکنش به تهدیدهای حوثی‌های مورد حمایت رژیم ایران.
ائتلاف دفاع دریایی عربستان در واکنش به تهدیدهای دریای سرخ
تشکیل رسمی ائتلاف در سایه محاصره دریایی حوثی‌ها
عربستان سعودی به همراه ۱۳ کشور دیگر، رسماً تشکیل «ائتلاف دفاع دریایی چندملیتی» را برای تضمین امنیت دریایی و حفاظت از خطوط حیاتی کشتیرانی تجاری و انرژی در دریای سرخ اعلام کرد. وزارت دفاع عربستان سعودی روز پنجشنبه، ۳۰ ژوئیه، بیانیه‌ای به نمایندگی از این ائتلاف صادر کرد و ریاض را به‌عنوان کشور بنیانگذار و میزبان دفتر مرکزی این نهاد معرفی نمود.
بر اساس این بیانیه، ائتلاف تازه‌تأسیس شامل چهارده کشور عضو است: عربستان سعودی، بحرین، بنگلادش، مصر، اردن، کویت، قطر، ترکیه، یمن، پاکستان، جیبوتی، سومالی و سودان. گزارش‌های خبری در مورد چهاردهمین عضو این ائتلاف اندکی متفاوت است.
نکته قابل‌توجه دیگر، غیبت امارات متحده عربی و عمان از فهرست اعضای این ائتلاف است، با وجود آنکه هر دو کشور اهداف امنیتی مشابهی را در منطقه دنبال می‌کنند.
ائتلافی برای حفاظت از دریای سرخ و امنیت انرژی جهان
پیش از اعلام رسمی این ائتلاف، نشست تأسیس آن در ریاض برگزار شد که نمایندگان ۴۳ کشور و اتحادیه اروپا در آن حضور یافتند؛ این در حالی است که وزارت دفاع عربستان از مجموع ۵۱ کشور و سازمان بین‌المللی برای شرکت در این نشست دعوت به عمل آورده بود.
حضور هیأت اتحادیه اروپا در این نشست قابل توجه است، چرا که این اتحادیه پیش‌تر عملیات «آسپایدز» را برای حفاظت از ناوبری دریایی در دریای سرخ مستقر کرده بود؛ با این حال هنوز روشن نیست که ائتلاف تازه به رهبری عربستان چه تمایزی با این سازوکار موجود خواهد داشت.
بر اساس بیانیه رسمی، اهداف این ائتلاف عبارت‌اند:
از تقویت امنیت و همکاری جمعی در حوزه دفاع دریایی، تضمین آزادی دریانوردی، حفاظت از تجارت بین‌المللی و مسیرهای تأمین انرژی، و پاسداری از منافع دریایی مشترک همه طرف‌ها در تنگه باب‌المندب، دریای سرخ و خلیج عدن. کشورهای عضو در بیانیه خود بر این باور تأکید کرده‌اند که امنیت دریایی مسئولیتی مشترک است و همکاری میان دولت‌ها سنگ‌بنای مقابله با تهدیدهای فرامرزی به شمار می‌رود.
از نظر سازوکار عملیاتی، اگرچه جزئیات دقیقی درباره تعداد کشتی‌های جنگی یا هواپیماهای مشارکت‌کننده از سوی کشورهای عضو اعلام نشده، فعالیت‌های محوری این ائتلاف شامل اشتراک‌گذاری اطلاعات و داده‌ها، هماهنگی برنامه‌ریزی عملیاتی، برگزاری رزمایش‌های مشترک، آموزش، ظرفیت‌سازی و انجام عملیات دریایی مشترک خواهد بود. وزارت دفاع عربستان سعودی همچنین تأکید کرده که این ائتلاف ماهیتی صرفاً دفاعی دارد، هیچ کشور یا ائتلاف خاصی را هدف قرار نمی‌دهد، و مشارکت در فعالیت‌های آن برای هر یک از اعضا تصمیمی حاکمیتی باقی می‌ماند. به گفته این وزارتخانه، درهای عضویت برای سایر کشورهایی که با اهداف ائتلاف همسو باشند و مراحل داخلی خود را تکمیل کنند، همچنان باز است.
واکنش به تهدید حوثی‌های مورد حمایت رژیم ایران و بحران تنگه هرمز
تشکیل این ائتلاف مستقیماً در واکنش به تشدید تنش‌های امنیتی در دریای سرخ صورت گرفته است. هفته گذشته، نیروهای حوثی یمن که از سوی رژیم ایران حمایت می‌شوند، از اعمال «محاصره دریایی» علیه عربستان سعودی -بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان- خبر دادند و مسئولیت حملات به نفتکش‌های سعودی در دریای سرخ و همچنین به زیرساخت‌های نفتی این کشور را بر عهده گرفتند. به گزارش برخی رسانه‌ها، این تهدید حوثی‌ها واکنشی به حمله‌ای به فرودگاه بین‌المللی صنعا در شمال یمن بوده که مسئولیت آن را دولت یمن مورد حمایت عربستان بر عهده گرفته است.
اهمیت این تحول را باید در بستر گسترده‌تر بحران منطقه‌ای فهمید. درگیری میان ایالات متحده و رژیم ایران که به تازگی وارد فاز نظامی شده، عملاً به بسته شدن تنگه هرمز انجامیده است؛ تنگه‌ای که پیش‌تر مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از صادرات نفت و گاز جهان بود. با مسدود شدن این گذرگاه حیاتی، دریای سرخ به مسیر جایگزین راهبردی برای صادرات نفت تبدیل شده است.
تشکیل ائتلاف دفاع دریایی عربستان برای حفاظت از تنگه باب‌المندب
عربستان سعودی بخش عمده صادرات خود را از طریق خط لوله نفتی شرق-غرب که میدان‌های نفتی شرق این کشور را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ متصل می‌کند انجام می‌دهد، اما کشتی‌های حامل این نفت همچنان ناگزیر از عبور از تنگه باب‌المندب هستند؛ گذرگاهی که در ساحل غربی یمن و تحت کنترل نیروهای حوثی قرار دارد.
تنگه باب‌المندب که میان اریتره، جیبوتی و یمن واقع شده، یکی از راهبردی‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان است که اقیانوس هند را از طریق دریای سرخ و کانال سوئز به دریای مدیترانه متصل می‌کند. این تنگه با وجود عرض تنها ۲۹ کیلومتر در باریک‌ترین نقطه خود، میزبان ۱۰ تا ۱۲ درصد از تجارت دریایی جهان و عبور روزانه میلیون‌ها بشکه نفت است؛ رقمی که هرگونه اختلال در آن را به تهدیدی مستقیم برای اقتصاد جهانی و قیمت انرژی بدل می‌کند. در چنین شرایطی، تشکیل ائتلاف دفاع دریایی عربستان را می‌توان گامی راهبردی برای پرکردن خلأ امنیتی ناشی از تشدید بحران ایران و آمریکا و تهدیدهای فزاینده حوثی‌ها ارزیابی کرد.
- سایت کالج آزادی در شبکه‌های اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید
