سیکان روشنی، شهروند کُرد بازداشتشده در ارتباط با اعتراضات ۱۶ دیماه ۱۴۰۴ در شهرستان ملکشاهی، با اتهامهای امنیتی به اعدام محکوم شده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، او پس از بازداشت برای نزدیک به دو ماه در شرایط بیخبری مطلق نگهداری شد و در دوران بازجویی تحت شکنجههای شدید جسمی و روحی قرار گرفت.
گزارشها حاکی از آن است که اعترافاتی که در این شرایط از سیکان روشنی گرفته شده، در روند قضایی مورد استناد قرار گرفته و به عنوان مبنای صدور حکم اعدام علیه او استفاده شده است.
بازداشت سیکان روشنی در ارتباط با اعتراضات ملکشاهی
سیکان روشنی از شهروندان کُردی است که در ارتباط با اعتراضات ۱۶ دیماه ۱۴۰۴ در شهرستان ملکشاهی بازداشت شد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، نیروهای امنیتی روز یکم بهمنماه ۱۴۰۴ با مراجعه به منزل او، وی را بازداشت و سپس به تهران منتقل کردند.
تاکنون اطلاعات رسمی و شفافی درباره جزئیات اتهامهای مطرحشده علیه او، روند رسیدگی به پرونده و محل نگهداری وی در دوران بازداشت منتشر نشده است. همچنین مقامهای حکومتی توضیحی درباره علت انتقال او به تهران ارائه نکردهاند.
شکنجه و اعترافات اجباری در پرونده
بر اساس گزارشهای منتشرشده، سیکان روشنی پس از انتقال به تهران در دوران بازجویی تحت فشارهای شدید جسمی و روحی قرار گرفته است. گفته شده که نیروهای امنیتی برای گرفتن اعتراف علیه او از روشهای خشونتآمیز استفاده کردهاند.
رسانهها همچنین از وجود آثار شکنجه بر بدن وی خبر داده و عنوان کردهاند که در جریان بازجوییها از شوک الکتریکی و شلاق استفاده شده است. بر اساس همین گزارشها، سیکان روشنی در برابر فشارهای اولیه برای پذیرش اتهامات مقاومت کرده بود.
حکم اعدام سیکان و نگرانیهای حقوق بشری
پرونده سیکان روشنی از سوی فعالان و نهادهای حقوق بشری به عنوان نمونهای از نگرانیهای گسترده درباره روند دادرسی در پروندههای امنیتی ایران مطرح شده است.
نگهداری طولانیمدت در بیخبری، محرومیت از دسترسی مؤثر به وکیل، ادعاهای مربوط به شکنجه و استفاده از اعترافات اجباری، از جمله مواردی هستند که با اصول دادرسی عادلانه و استانداردهای بینالمللی حقوق بشر در تضاد قرار دارند.
نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کردهاند که صدور حکم اعدام در پروندههایی که ابهام درباره نحوه بازجویی، شکنجه یا اعتبار اعترافات وجود دارد، خطر نقض جبرانناپذیر حق حیات را افزایش میدهد.
خانواده سیکان زیر فشار برای سکوت
گزارشهای منتشرشده همچنین به فشار بر خانواده سیکان روشنی برای جلوگیری از اطلاعرسانی درباره وضعیت پرونده او اشاره دارند. فعالان حقوق بشر معتقدند اعمال فشار بر خانوادههای زندانیان و جلوگیری از رساندن صدای آنان، بخشی از روند محدود کردن اطلاعرسانی درباره نقض حقوق زندانیان در ایران است.
با وجود این فشارها، نگرانیها درباره سرنوشت سیکان روشنی همچنان ادامه دارد؛ بهویژه آنکه حکم اعدام او بر پایه اعترافاتی صادر شده که بنا بر گزارشها در شرایط همراه با شکنجه و فشار شدید به دست آمده است.
آیا حکم اعدام سیکان روشنی متوقف خواهد شد؟
پرونده سیکان روشنی بار دیگر موضوع استفاده از مجازات اعدام علیه معترضان و زندانیان سیاسی در ایران را برجسته کرده است. سازمانها و نهادهای مدافع حقوق بشر خواستار توقف اجرای احکام اعدام، رسیدگی شفاف به پروندهها و رعایت حق برخورداری متهمان از یک دادرسی عادلانه شدهاند.
نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کردهاند که مجازات اعدام، بهویژه در پروندههایی که ادعاهایی درباره شکنجه، اعترافات اجباری یا محرومیت از دادرسی عادلانه مطرح است، خطر نقض جبرانناپذیر حق حیات را به همراه دارد. همچنین تحت فشار قرار دادن خانوادهها برای سکوت، میتواند مصداق اعمال فشار غیرقانونی و ناقض کرامت انسانی باشد.
مواد حقوق بشری مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی.
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
- ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت بازداشت و حبس خودسرانه.
- ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه.
- ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حمایت از حق حیات و محدود کردن اعمال مجازات اعدام به مواردی که همه تضمینهای دادرسی رعایت شده باشد.
- ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: تضمین حق دفاع، دسترسی به وکیل و رسیدگی منصفانه.
- کنوانسیون منع شکنجه هرگونه شکنجه و استفاده از اعترافات اخذشده تحت اجبار را مردود میداند.
- قواعد نلسون ماندلا نیز بر حفظ کرامت زندانیان و ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی تأکید دارد.
کانون حقوق بشر ایران – دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵
- سایت کالج آزادی در شبکههای اجتماعی:اینستاگرام / تلگرام / یوتیوب
لطفا نظراتتان را در کامنت با ما به اشتراک بگذارید
